Það hefur færst í aukana að ég heyri um fólk sem leyfir börnum sínum, undir 18 ára, að drekka áfenga drykki, svo lengi sem þau fái drykkina hjá þeim, þau drekki innan veggja heimilisins og þar fram eftir götunum. Persónulega finnst mér það alveg galið og það eru fjölmargar ástæður fyrir því. Mér finnst að við ættum að vera orðin klárari en þetta og við vitum að áfengi hefur skaðleg áhrif bæði á sál og líkama, en margir virðast vilja loka augunum fyrir því.
Ég fór því á stúfana og leitaði að upplýsingum um þetta málefni og komst að eftirfarandi:
🔹 Líkamleg áhrif
- Heilinn er enn að þroskast fram til ca 25 ára aldurs, sérstaklega svæði sem tengjast ákvarðanatöku, minni og tilfinningastjórnun. Áfengi getur skaðað þennan þroska.
- Aukin áhætta á fíkn – Unglingar sem byrja snemma að drekka eru líklegri til að þróa með sér áfengisvanda síðar á ævinni.
- Heilsufarsleg vandamál eins og skert lifrarstarfsemi, svefntruflanir og ójafnvægi í hormónakerfinu geta komið fram fyrr.
🔹 Sálræn og félagsleg áhrif
- Áfengi getur aukið kvíða og þunglyndi, sérstaklega hjá unglingum sem eru viðkvæmir fyrir slíku.
- Það getur valdið slæmri sjálfsmynd eða gert unglingum erfiðara að takast á við streitu á heilbrigðan hátt.
- Oft leiðir það til slæmra ákvarðana – ofdrykkja eykur líkur á slysum, óvörðu kynlífi, ofbeldi eða annarri áhættuhegðun.
🔹 Félagsleg ábyrgð
- Þegar foreldrar „leyfa smá drykkju“ sendir það skilaboð um að áfengi sé skaðlaust, sem getur eflt venjur sem síðar verða vandamál.
- Samfélagslega er það líka ólöglegt fyrir unglinga að neyta áfengis – foreldrar eru fyrirmyndir og þurfa að sýna með hegðun sinni að lög og mörk skipta máli.
🔹 Langtímahugsun
- Seinkun á fyrstu drykkju dregur úr líkum á fíkn. Því lengur sem unglingar bíða, því minni hætta er á að þeir þrói með sér vandamál.
- Unglingar sem ekki drekka hafa oft meiri einbeitingu í skóla, betri svefn og heilbrigðari sambönd.
Í stuttu máli: Áfengi hefur mun skaðlegri áhrif á ungan líkama og huga en fullorðinn, og með því að setja mörk og ekki leyfa unglingum að drekka hjálpa foreldrar þeim að vernda bæði heilsu og framtíð.
Kidda Svarfdal er ritstjóri og eigandi Hún.is en hún er frá Djúpavík á Ströndum. Hún fór á bát og snjósleða í skólann þegar hún var lítil og var í heimavist í Finnbogastaðaskóla. Hún hefur haft gaman að krossgátum og íslensku frá unga aldri og hefur skrifað ljóð, sögur, pistla og fleira. Ásamt því að skrifa á Hún.is er Kidda, ásamt fjölskyldu sinni, mikið í Djúpavík þar sem fjölskyldan er með ferðaþjónustu.
