Perimenopause getur komið mjög aftan að manni. Hormónin fara oft að sveiflast, frekar en að lækka bara jafnt og þétt og einkennin geta því komið og farið. Hér eru ráð sem henta konum sem eru að byrja á þessu tímabili:
1. Lærðu hvað er að gerast
Perimenopause getur byrjað mörgum árum áður en blæðingar hætta alveg. Tíðahringurinn getur breyst, en einnig geta komið einkenni eins og kvíði, svefnvandamál, hitakóf, hjartsláttarónot, breytingar á skapi, minni kynhvöt og „heilaþoka“.
Það er ekki bara eitthvað sem maður þarf að „þola“.
2. Settu svefninn í forgang
Svefnvandamál eru mjög algeng á þessum árum og geta síðan gert næstum öll önnur einkenni verri.
Reyndu að:
- halda nokkuð reglulegum háttatíma
- fá dagsbirtu snemma dags
- hreyfa þig reglulega
- takmarka koffín síðdegis
- hafa svefnherbergið svalt
3. Styrktarþjálfun er frábær fjárfesting
Vöðvamassi og beinheilsa verða sífellt mikilvægari þegar estrógen fer að sveiflast og lækka. Styrktaræfingar 2–3 sinnum í viku geta hjálpað til við að viðhalda vöðvum, styrk og beinþéttni.
4. Borðaðu mat sem er góður fyrir hormónaheilsu, ekki fara í öfgakennda megrun
Einbeittu þér að:
- próteini í hverri máltíð
- grænmeti og ávöxtum
- trefjum
- heilkorni
- hnetum og fræjum
- fiski og hollri fitu
Ekki þarf að hætta að borða kolvetni eða fara í mjög strangt mataræði til að „jafna hormónana“.
5. Vertu meðvituð um inntöku á koffíni og áfengi
Koffín getur aukið hjartsláttarónot, kvíða og svefnvandamál hjá sumum. Áfengi getur einnig aukið hitakóf og truflað svefn.
Þú þarft ekki endilega að hætta alveg – prófaðu að minnka og sjáðu hvort þú finnir mun.
6. Taktu kvíða og skapbreytingar alvarlega
Ef þú hefur aldrei verið sérstaklega kvíðin en færð skyndilega mikinn kvíða, innri óróa eða pirring á þessum árum er alveg þess virði að ræða það við lækni.
Hormónabreytingar geta haft áhrif á líðan og sumum konum líður verulega betur með viðeigandi meðferð.
7. Kynntu þér hormónameðferð
Hormónameðferð (HRT) getur verið mjög gagnleg fyrir sumar konur, sérstaklega við hitakófum, nætursvita og öðrum einkennum. Estrógen er ekki sjálfkrafa rétt fyrir alla og ef leg er til staðar þarf yfirleitt einnig prógestógen til að vernda legslímuna.
Það er engin ástæða til að bíða þar til blæðingar eru alveg hættar ef einkennin eru mikil – ræða má meðferð fyrr.
8. Ekki kenna öllu um perimenopause
Þetta er mikilvægt. Þreyta, hjartsláttarónot, kvíði, hárlos eða breytingar á þyngd geta líka átt sér aðrar skýringar. Stundum er gagnlegt að láta athuga til dæmis blóðleysi/járnbúskap og skjaldkirtil, eftir einkennum og mati læknis.
9. Ekki bera þig saman við aðrar konur
Ein kona getur farið í gegnum perimenopause með fáum einkennum á meðan önnur upplifir miklar breytingar á svefni, skapi og líkama.
Það er engin ein rétt leið í gegnum þetta.
10. Og kannski mikilvægasta ráðið
Ekki bíða þar til þér líður hræðilega áður en þú leitar hjálpar.
Ef líkaminn er að breytast og þú finnur að þú ert ekki alveg þú sjálf lengur, þá er það næg ástæða til að ræða málið við heilbrigðisstarfsfólk. Markmiðið er ekki að „berjast gegn náttúrunni“ heldur að hjálpa þér að komast í gegnum þetta tímabil með sem bestum lífsgæðum.
