Bjúgur er bólga sem myndast þegar vökvi safnast fyrir í vefjum líkamans. Hann sést oftast í fótum, ökklum og höndum, en getur einnig komið fram í andliti eða öðrum líkamshlutum. Þó bjúgur sé stundum saklaus og tímabundinn getur hann einnig verið merki um undirliggjandi heilsufarsvandamál. Því er mikilvægt að vita hvað veldur bjúg og hvað hægt er að gera til að draga úr honum.
Algengar ástæður bjúgs
Bjúgur getur myndast af ýmsum ástæðum. Algengar orsakir eru til dæmis:
- að standa eða sitja lengi án hreyfingar
- mikil saltneysla
- hiti
- hormónabreytingar, til dæmis á meðgöngu
- ákveðin lyf, til dæmis blóðþrýstingslyf eða bólgueyðandi lyf
Í sumum tilvikum getur bjúgur einnig tengst sjúkdómum eins og hjarta-, nýrna- eða lifrarsjúkdómum, eða vandamálum í blóðrásarkerfinu.
Hvað getur hjálpað við bjúg?
Hreyfing og hreyfanleiki
Regluleg hreyfing getur hjálpað líkamanum að losa sig við vökva. Göngutúrar, léttar æfingar eða einfaldar fótahreyfingar geta örvað blóðflæði og dregið úr bjúg, sérstaklega í fótum.
Hækka fætur
Ef bjúgur er í fótum eða ökklum getur hjálpað að leggja fæturna upp fyrir hæð hjartans í nokkrar mínútur í senn. Þetta hjálpar vökvanum að flæða aftur upp í blóðrásina.
Minnka saltneyslu
Salt bindur vökvann í líkamanum. Að draga úr saltneyslu getur því hjálpað til við að minnka bjúg. Þetta felur meðal annars í sér að takmarka unnin matvæli sem innihalda mikið salt.
Drekka nægan vökva
Þótt það virðist mótsagnakennt getur næg vökvainntaka hjálpað líkamanum að losa sig við umframvökva.
Þrýstisokkar
Þrýstisokkar (stuðningssokkar) geta hjálpað til við að bæta blóðrás í fótum og draga úr bjúg. Þeir eru oft notaðir af fólki sem stendur mikið í vinnu eða á við bláæðavandamál að stríða.
Forðast langvarandi kyrrsetu
Ef þú situr lengi, til dæmis í vinnu eða á ferðalagi, er gott að hreyfa sig reglulega, standa upp og teygja úr sér.
Hvenær ætti að leita læknis?
Í flestum tilfellum er bjúgur tímabundinn og saklaus. Hins vegar ætti að leita til læknis ef:
- bjúgur kemur skyndilega og er mikill
- aðeins annar fóturinn bólgnar upp
- ef þú ert með verk, roða eða hita
- ef þú finnur líka fyrir mæði eða brjóstverk
- bjúgurinn hverfur ekki eftir nokkra daga
Slík einkenni geta bent til alvarlegri vandamála sem þarf að rannsaka.
Niðurstaða
Bjúgur er algengt ástand sem getur haft margar orsakir. Í mörgum tilfellum er hægt að draga úr honum með einföldum breytingum á daglegum venjum, eins og aukinni hreyfingu, minni saltneyslu og því að hækka fætur reglulega. Ef bjúgur er viðvarandi eða fylgir öðrum einkennum er þó mikilvægt að leita læknis til að útiloka undirliggjandi sjúkdóma.
Að fylgjast með líkamanum og bregðast snemma við breytingum er besta leiðin til að halda góðri heilsu.
Sjá einnig:
- Hvað er til ráða ef maður er með bjúg?
- Falin merki um lungnakrabbamein
- Er hægt að fyrirbyggja heilabilun og Alzheimer?
- Félagslegur kvíði og hvað er til ráða?
- 7 leiðir til að bæta andlega heilsu þína
- Hann veipaði alla daga í þrjú ár og þetta var tekið úr lungum hans
Kidda Svarfdal er ritstjóri og eigandi Hún.is en hún er frá Djúpavík á Ströndum. Hún fór á bát og snjósleða í skólann þegar hún var lítil og var í heimavist í Finnbogastaðaskóla. Hún hefur haft gaman að krossgátum og íslensku frá unga aldri og hefur skrifað ljóð, sögur, pistla og fleira. Ásamt því að skrifa á Hún.is er Kidda, ásamt fjölskyldu sinni, mikið í Djúpavík þar sem fjölskyldan er með ferðaþjónustu.
